Friday, 14 Dec 2018
Chia sẻ

Vi khuẩn shigella gây bệnh gì ? Nguyên nhân triệu chứng và điều trị

Vi khuẩn shigella gây bệnh gì ? Nguyên nhân triệu chứng và điều trị
5 (100%) 1 vote

Shigella là tên gọi một loại vi khuẩn có khả năng gây ra bệnh kiết lỵ cũng như một số vấn đề khác ở hệ tiêu hóa mà mọi người thường gặp phải. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách điều trị nhiễm khuẩn Shigella phù hợp và an toàn nhất.

Shigella là vi khuẩn gì?

Theo y học, Shigella là tên gọi của một loại vi khuẩn không lông, thuộc nhóm trực khuẩn Gram âm tính. Vi khuẩn Shigella không có khả năng di động và không có vỏ cũng như sinh nhà bào.

Vi khuẩn Shigella được hình thành do men Glucose không sinh hơn, lên men Manitol. Hầu hết các vi khuẩn Shigella đều không lên men Lactose, chỉ có loại Sonnie có khả năng lên men nhưng chậm.

vi-khuan-Shigella
Vi khuẩn Shigella là gì

Shigella là trực khuẩn Gram âm tính, không có lông, vì vậy không có khả năng di động, không có vỏ không sinh nhà bào. Shigella có kháng nguyên thân O, không có kháng nguyên H. Căn cứ vào kháng nguyên O và tính chất sinh hóa, người ta chia Shigella ra làm 4 nhóm: A, B, C và D

Ở Việt Nam, Shigella gây bệnh lỵ trực khuẩn thường gặp nhất là nhóm B (Shigella flexneri) và nhóm A (Shigella dysenteriae). Sau khi xâm nhập vào cơ thể vi khuẩn Shigella có thể gây kiết lị, nặng hơn là bệnh viêm đại tràngtrực tràng

Vi khuẩn Shigella có thể xâm nhập vào cơ thể theo đường nào?

Con đường phổ biến nhất làm lây lan Shigella là thông qua đường phân. Khi trong gia đình có người thân bị nhiễm Shigella hay khi người bệnh không vệ sinh tay chân kĩ càng, sạch sẽ sau khi đi vệ sinh đều có khả năng bị lây lan vi khuẩn Shigella

Một nguyên nhân khác khiến vi khuẩn Shigella có thể xâm nhập và gây bệnh là thông qua con đường ăn uống. Việc thường xuyên sử dụng các loại thực phẩm bẩn, thực phẩm không rõ nguồn gốc hay thực phẩm được bày bán ở những nơi không hợp vệ sinh như lề đường sẽ là môi trường thích hợp để truyền vi khuẩn Shigella vào cơ thể.

nguyen-nhan-nhiem-Shigella
Nguyên nhân bị nhiễm Shigella

Ngoài ra, vi khuẩn Shigella cũng có thể thông qua tiếp xúc với các loại thú cưng như chó, mèo,..hay các loại ruồi, muỗi để tiếp xúc với cơ thể người, gây bệnh. Điều này thường phổ biến ở trẻ em vì trẻ nhỏ có hệ miễn dịch kém.

Triệu chứng của bệnh đường ruột do vi khuẩn Shigella gây nên

Không phải tất cả mọi bệnh nhân nhiễm vi khuẩn Shigella đều có những triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, hầu hết mọi người sẽ có những triệu chứng phổ biến như:

  • Đau bụng quặn. Các cơn đau bụng thường ở manh tràng ( hố chậu phải, dễ lầm với viêm ruột thừa) dọc theo khung đại tràng ( dễ lầm với loét dạ dày ).
  • Sốt cao từ 38 đến 40 độ, thường kèm theo các cơn ớn lạnh, đau nhức toàn thân hoặc co giật.
dau-hieu-nhan-biet
Dấu hiệu nhận biết
  • Phân ban đầu lỏng, sau đó thì có thêm nhầy và máu, người bệnh còn có thể bị mót rặn hay gọi là kiết lị.
  • Có thể bị tiêu chảy kéo dài, đại tiện nhiều lần trong ngày.
  • Cảm thấy buồn nôn hoặc nôn.

Các triệu chứng này thường xuất hiện trong vòng 1-7 ngày kể từ sau khi tiếp cú với các vi khuẩn Shigella. Theo y học, đây được gọi là giai đoạn ủ bệnh và sẽ kéo dài trong vòng từ 5 đến 7 ngày tiếp theo.

Ở những người có đề kháng kém như người già và trẻ em, các triệu chứng còn có thể nặng hơn. Người bệnh sẽ bị tiêu chảy nặng dẫn đến tình trạng mất nước. Tình trạng này kém dài sẽ dẫn đến mất nước nghiêm trọng, khiến người bệnh rơi vào trạng thái mệt mỏi, sụt cân. Ở mức độ nặng hơn, mất nước kéo dài đi kèm với những triệu chứng khác của bệnh do vi khuẩn Shigella gây nên không được chữa trị kịp thời có thể ảnh hưởng đến tính mạng.

Thoong tin thêm >> Nhiễm amip đường ruột

Điều trị bệnh do vi khuẩn Shigella như thế nào?

1. Sử dụng thuốc

Kháng sinh được sử dụng để điều trị tình trạng nhiễm vi khuẩn Shigella ở trẻ em. Loại kháng sinh thường được dùng là Ciprofloxacin kèm theo những sự thay đổi khác tùy theo đơn kê của bác sĩ sau khi đã tiến hành xết nghiệm mẫu phân của bệnh nhân.

Loại kháng sinh này còn có công dụng làm giảm nguy cơ lây nhiễm Shigella từ trẻ nhỏ sang người khác đồng thời giúp phục hồi nhanh hơn, hạn chế các biến chứng.

cach-dieu-tri
Cách điều trị

Bệnh nhân ở giai đoạn cấp tính phải được nhập viện và được giám sát cho đến khi 3 lần cấy phân liên tiếp đều âm tính (mỗi lần cách nhau ít nhất 24 giờ), ít nhất 48 giờ sau khi ngừng điều trị kháng sinh. Không khuyến cáo dùng kháng sinh dự phòng vì sẽ dẫn đến nguy cơ chọn lọc chủng kháng thuốc. Vắc-xin lỵ đang trong giai đoạn nghiên cứu. Hiện nay chưa có vắc-xin lỵ có tác dụng gây miễn dịch tốt.

Một số loại thuốc khác cũng có thể sử dụng để diệt vi khuẩn Shigella gồm

  • Các loại thuốc diệt ly amibe:

Émétine: do thuốc bài tiết chậm nên cần khoảng thời gian giữa hai đợt điều trị là 45 ngày.

Metronnidazole: thuốc xâm nhập qua hàng rào máu não tốt nên là thuốc chọn lựa để điều trị các tổn thương thần kinh trung ương.

Dehydro-émétine: ít độc, thải trừ nhanh hơn émetine, khoảng cách giữa hai đợt điều trị là 15 ngày.

  • Các lọai thuốc diệt kiết lỵ do mầm bệnh shigella: Ciprofloxacine, Péfloxacine, Ofloxacine, Bactrim.

Thuốc trị tiêu chảy không nên được sử dụng nếu bạn đã xác nhận nhiễm shigella hoặc nếu bạn đang đi cầu ra máu và nhầy. Paracetamol hay ibuprofen có ích để giảm sốt, đau đầu hoặc quặn bụng.

2. Uống nhiều nước

Khi bị nhiễm vi khuẩn Shigella, người bệnh thường xuyên bị tiêu chảy, nôn mửa dẫn đến tình trạng mất nước, do đó việc uống thật nhiều nước để bù đắp là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên uống các loại nước lọc theo cho các nước ép trái cây hay đồ uống có gas vì đây là những thủ phạm có thể khiến tình trạng tiêu chảy thêm nặng hơn.

Thức uống bù dịch cung cấp một sự cân bằng hoàn hảo nước, muối và đường. Lượng nhỏ muối và đường giúp nước được hấp thu tốt hơn từ ruột vào cơ thế. Hỗn hợp muối/đường tự làm được sử dụng ở những nước đang phát triển nếu thức uống bù dịch không có sẵn nhưng chúng cần được làm một cách cẩn thận vì quá nhiều muối có thể gây nguy hiểm cho trẻ nhỏ.

3. Ăn nhiều thức ăn tinh bột

Khi bị viêm đường ruột do nhiễm vi khuẩn Shigella, người bệnh cần hạn chế ăn những thực phẩm có nhiều chất béo hay gia vị cay vì điều này sẽ làm hại đến lớp niêm mạc dạ dày, gây ra tình trạng viêm nặng hơn cho người bệnh.

Thay vào đó, người bệnh nên bổ sung các loại thực phẩm giàu tinh bột như bánh mì và gạo để tăng cường sức khỏe, chống lại tình trạng suy nhược và sụt cân nhanh do tiêu chảy và nôn mửa gây nên.

Phòng ngừa vi khuẩn Shigella bằng cách nào?

Để có thể giảm tối đa nguy cơ bị lây nhiễm vi khuẩn Shigella, bạn có thể thực hiện một số biện pháp sau:

  • Rửa tay cẩn thận sau khi đi vệ sinh, sử dụng thuốc lá hay trước khi ăn những thực phẩm bằng tay.

  • Tránh sử dụng những loại thực phẩm tươi sống hay các món ăn có nhiều nguy cơ lây nhiễm Shigella như rau sống, salad, kem, đá khối, trứng, động vật có vỏ, có món ăn từ thịt chưa được nấu chín hoàn toàn, các loại nước sốt,…
  • Nên đun sôi nước cũng như các loại sữa trước khi sử dụng, đặc biệt là khi dùng cho trẻ em và người già.
  • Nên mang bao tay khi chế biến thức ăn.
  • Quan hệ tình dục lành mạnh, nên sử dụng bao cao su. Tránh các tiếp xúc miệng- hậu môn vì có khả năng lây nhiễm Shigella nhanh và nguy hiểm nhất.

 

Post Comment