Thursday, 21 Feb 2019
Chia sẻ

Tá tràng là gì ? Nằm ở đâu ? có chức năng gì ?

Tá tràng là gì ? Nằm ở đâu ? có chức năng gì ?
5 (100%) 2 votes

Tá tràng được biết đến là một trong những bộ phận quan trọng, đóng nhiều vai trò thiết yếu trong hoạt động của hệ tiêu hóa nói riêng cũng như toàn bộ cơ thể nói chung. Hãy cùng Tỳ Bách Thảo tham khảo qua về cấu tạo cũng như vị trí và chức năng của tá tràng trong bài viết sau nhé!

Tá tràng là bộ phận gì?

Tá tràng là một bộ phận trong ruột non, nằm ở phần đầu ruột non, mặt sau vắt ngay qua xương sống với chiều dài trung bình khoảng 25cm. Tá tràng nối dài từ môn vị của dạ dày đến góc tá tràng-hỗng tràng. Tá tràng còn được biết đến là nơi để chứa dịch tụy và dịch mật ở nhú tá lớn và nhú tá bé. Ngoài ra, lớp niêm mạc ở tá tràng còn có chức năng tiết ra men tiêu hóa để hỗ trợ việc phân giải và hấp thụ dinh dưỡng trong thức ăn vào cơ thể,  do đó tá tràng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hệ tiêu hóa.

ta-trang-la-bo-phan-nao
Tá tràng là gì

Hình dạng của tá tràng giống với chữ C, được chia thành 4 phần:

  • Tá tràng trên – đoạn D1: Đi ra sau, 2/3 đầu là phần di động của tá tràng, phình ra hình củ hành được gọi là hành tá tràng, thông dạ dày qua lỗ môn vị.
  • Tá tràng xuống – đoạn D2: Chạy dọc bên phải cột sống. Chỗ tiếp giáp phần trên gọi góc tá tràng trên, tiếp giáp phần ngang là góc tá tràng dưới.
  • Tá tràng ngang – đoạn D3: chạy ngang qua cột sống từ phải sang trái.
  • Tá tràng lên – đoạn D4: Hướng lên trên sang trái, tiếp nối với hỗng tràng, chỗ đó là góc tá hỗng tràng. Góc tá hỗng tràng được treo vào cơ hoành bởi cơ treo tá tràng.

Theo giải phẫu y học, tá tràng được cấu tạo từ 5 lớp khác nhau, bao gồm

  • Lớp thanh mạc
  • Tấm dưới thanh mạc
  • Lớp cơ – gồm hai lớp là thớ cơ dọc ở phần nông và thớ cơ vòng ở phần sâu.
  • Tám dưới niêm mạc.
  • Lớp niêm mạc.

Tá tràng có chức năng gì?

Tá tràng tuy chỉ là một đoạn ruột ngắn nằm ở phần đầu ruột non nhưng lại  có chức năng khá quan trọng trong việc hỗ trợ tiêu hóa và hấp thụ thức ăn. Cụ thể, chức năng của tá tràng trong hệ tiêu hóa có thể được mô tả thông qua quá trình sau:

Quá trình tiêu hóa thức ăn bắt đầu từ khoang miệng, răng nhai thức ăn, tuyến nước bọt có chức năng làm mềm thức ăn và phân giải tinh bột thành đường. Đầu lưỡi có nhiệm vụ khống chế thức ăn trong miệng, biến nó thành khối nhỏ để nuốt dễ dàng hơn.

ta-trang-va-chuc-nang
Tá tràng có chức năng gì

Từ miệng, thức ăn được đi qua họng, xuống phần thực quản, và dạ dày. tại dạ dày, thức ăn được nhào đều với axit chlohydric và enzym do niêm mạc dạ dày tiết ra. Dạ dày đóng vai trò tiêu hóa cơ năng thông qua nhu động trộn thức ăn. Khi thức ăn chuyển hóa thành dạng hồ nhão trong dạ dày sẽ được đưa qua môn vị, xuống đến tá tràng là phần đầu ruột non. tá tràng là vị trí mà mật và tụy đổ dịch mật và dịch tụy vào ruột non, cùng với dịch ruột giúp thực hiện tiếp quá trình tiêu hóa và phân giải thức ăn. Thức ăn sau khi được phân giải sẽ được hấp thu qua niêm mạc ruột non đưa vào máu và hệ bạch huyết.

Bã thức ăn được đưa xuống phần đại tràng, niêm mạc đại tràng hút phần lớn thành phần nước và các chất cặn bã còn lại cô đặc tạo thành phân và thải ra ngoài qua đường hậu môn.

Những căn bệnh  nguy hiểm liên quan đến tá tràng

Bệnh về đường tá tràng là một trong những căn bệnh phổ biến nhất trong hệ tiêu hóa. Dưới đây là một số bệnh liên quan đến tá tràng mà nhiều người có nguy cơ mắc phải

1. Bệnh viêm tá tràng:

Viêm tá tràng không phải là một tên bệnh quá xa lạ với nhiều người, đây là căn bệnh thường gặp nhất ở tá tràng và có thể xảy ra ở mọi độ tuổi và không phân biệt dưới tính người bệnh. Căn bệnh này là do nhiễm trùng dạ dày và vi khuẩn có tên Helicobacter Pylori – thường được biết đến với tên gọi là vi khuẩn Hp gây ra.

Bên cạnh đó, thói quen thường xuyên sử dụng chất kích thích như thuốc lá, rượu, bia, chè, cà phê, thuốc lá,…cũng như ăn uống không khoa học, thường xuyên sử dụng thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ cũng làm tăng nguy cơ mắc viêm tá tràng.

Bệnh viêm tá tràng sẽ khiến người bệnh cảm thấy đau bụng, thường xuyên đầy hơi, chướng bụng, chán ăn, nặng hơn có thể đại tiện ra máu, buồn nôn hoặc nôn đi kèm một số triệu chứng rối loạn về đường tiêu hóa khác.

2. Ung thư tá tràng

Ung thư tá tràng được xếp vào nhóm ung thư ác tính như những bệnh ung thư khác trong hệ tiêu hóa như ung thư trực tràng hay những bệnh nguy hiểm khác. Ung thư tá tràng được hình thành trong các mô của ruột non, có thể đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cũng như tính mạng của người bệnh. Nguyên nhân chính gây ra ung thư tá tràng nói riêng cũng như các loại ung thư khác hiện vẫn chưa được khoa học giải đáp. Tuy nhiên, phần lớn bác sĩ cho rằng chính thói quen ăn uống và sinh hoạt hằng ngày có thể dẫn đến ung thư tá tràng. Cụ thể, những người có chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, sử dụng hàm lượng chất béo cao, thường xuyên sử dụng chất kích thích hay tiếp xúc nhiều với những chất gây ung thư như ion hóa, hóa chất đều có nguy cơ mắc phải ung thư tá tràng.

Khi bị ung thư tá tràng, ở giai đoạn đầu, người bệnh sẽ không thể nhận thấy được những dấu hiệu rõ rệt, bệnh chỉ có thể được phát hiện ở những giai đoạn sau khi người bệnh bị cảm nhận được các cơn đau bụng rõ rệt, buồn nôn, nôn thường xuyên, sút cân nghiêm trọng trong thời gian ngắn, thiếu máu, chảy máu khi đại tiện (gần giống vơi triệu chứng của bệnh kiết lỵ) đi kèm với triệu chứng bên ngoài như vàng da, khối u ở vùng bụng.

Nguyên tắc ăn uống cho bệnh nhân bị bệnh tá tràng

Khi mắc phải các bệnh lý liên quan đến tá tràng nói riêng cũng như bệnh về hệ tiêu hóa nói chung, người bệnh nên có chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và hợp lý như sau:

  • Thức ăn cần nấu chín, nấu mềm.
  • Không ăn thức ăn sống.
  • Khi ăn cần nhai kỹ, ăn chậm.
  • Không ăn quá no một lúc mà nên chia thành nhiều bữa (4-5 bữa/ngày). Ăn nhiều bữa để không gây căng dạ dày (khi dạ dày căng sẽ kích thích tiết nhiều axit) và thường xuyên có thức ăn để trung hòa axit.
  • Không chan canh ăn lẫn với cơm vì như vậy sẽ không nhai được kỹ, nên ăn canh riêng sau khi đã ăn hết bát cơm. Không nên ăn quá nhiều canh trong bữa ăn vì sẽ làm cho men tiêu hóa bị pha loãng và sự tiêu hóa sẽ kém đi.
  • Ăn xong không nên lao động nặng, chạy nhảy ngay.
ta-trang-nen-an-gi
Bị bệnh Tá tràng nên ăn gì
  •  Các loại thực phẩm khi nấu nên thái nhỏ, nghiền nát, nấu mềm sẽ làm giảm được kích thích bài tiết dịch vị và giúp vận chuyển thức ăn qua dạ dày nhanh chóng.
  •  Người bệnh nên ăn thức ăn ngay sau khi nấu xong, tốt nhất là 40 – 50 độ C. Ở nhiệt độ thích hợp này thức ăn dễ được tiêu hóa, hấp thu và không gây kích thích. Thức ăn nguội lạnh làm co bóp mạnh cơ dạ dày, thức ăn nóng quá làm cho niêm mạc dạ dày xung huyết và co bóp mạnh hơn.
  • Nồng độ thức ăn cũng ảnh hưởng tới tiêu hóa: nếu thức ăn đặc, khô quá thì các men tiêu hóa không thấm vào thức ăn để tiêu hóa hết được, ngược lại ăn thức ăn quá lỏng thì men tiêu hóa bị pha loãng và sự tiêu hóa sẽ kém đi. Do vậy thức ăn sẽ được tiêu hóa tốt nhất khi trong bữa ăn chỉ uống 100-200ml nước (canh hoặc nước khác). Nếu trường hợp bị tiêu chảy, ra mồ hôi nhiều thì có thể uống nước nhiều hơn nhưng uống ngoài bữa ăn.

Post Comment