Friday, 14 Dec 2018
Chia sẻ Hôi Miệng

Hiện tượng khô miệng là biểu hiện của bệnh gì ? Giải pháp và cách điều trị

Hiện tượng khô miệng là biểu hiện của bệnh gì ? Giải pháp và cách điều trị
5 (100%) 1 vote

Khô miệng là tình trạng mà mọi người đều có thể mắc phải ít nhất một lần trong đời. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, khô miệng không chỉ là một hiện tượng thông thường mà đôi khi còn liên quan đến nhiều bệnh lý nguy hiểm đang tiềm ẩn trong cơ thể. Để tìm hiểu rõ hơn về chứng khô miệng, mời bạn đọc cùng tham khảo qua bài viết sau của Tỳ Bách Thảo

Tìm hiểu về chứng khô miệng

Khô miệng thực chất chỉ là một triệu chứng chứ không phải là bệnh lý. Theo nhiều thống kê, hiện nay có lên đến 10% dân số đang mắc phải chứng khô miệng, đồng thời, 70% trong số đó than phiền rằng họ đã gặp không ít phiền toái với triệu chứng khó chịu này

Trong hoạt động của toàn bộ cơ thể, nước bọt được sản xuất từ các tế bào ở mặt trong của môi, vòm miệng, có nhiều tuyến, nhưng đa số là từ 3 tuyến nước bọt chính ở trong miệng: tuyến ở dưới lưỡi, tuyến gần xương hàm và tuyến ở hai bên má. Thông thường người bình thường sẽ tiết ra khoảng 500ml/ngày

Tình trạng khô miệng sẽ xuất hiện khi khoang miệng không thể tiết ra nước bọt hoặc lượng nước bọt tiết ra ở mức thấp khiến cho khoang miệng và họng khô có đủ độ ẩm, trở nên khô rát và đôi khi có thể gây ra cảm giác nứt nẻ ở phần lưỡi, đau. Nói ngắn gọn hơn, khô miệng là triệu chứng có liên quan đến vấn đề của tuyến nước bọt.

Khô miệng được xem là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất, cảnh báo sức khỏe cơ thể đang xuống cấp, đặc biệt liên quan đến nhiều bệnh lý phức tạp khác nhau chứ không chỉ đơn giản là vấn đề từ răng miệng.

Triệu chứng thường gặp

Khi bị khô miệng, người bệnh sẽ dễ dàng phát hiện ra những dấu hiệu thay đổi trong cơ thể nói chung và đặc biệt là vùng khoang miệng nói riêng như sau:

  • Khô miệng khát nước về đêm: Đây là một trong những triệu chứng phổ biến nhất mà khô miệng gây ra. Người bệnh có thể đã uống đủ nước nhưng vẫn luôn có cảm giác khô miệng, không rõ nguyên nhân gây ảnh hưởng nhiều đến tâm lý cũng như giấc ngủ. Khô miệng về đem còn gây sự thay đổi vị giác, thúc đẩy nhanh sự thoái hóa men răng hoặc hiện tượng rối loạn tiềm ẩn về sức khỏe nghiêm trọng.
  • Khô miệng hôi miệng: Một số trường hợp, người bệnh có thể không chỉ bị khô miệng mà còn phát hiện khoang miệng có mùi hôi khó chịu. Theo các chuyên gia y tế, việc thiếu nước bọt có thể khiến vi khuẩn tích tụ và gây hôi miệng. Ngoài ra, điều này cũng có thể được lý giải là do những acid cũng như thức ăn chưa được tiêu hóa bị trào ngược lên thực quản đến khoang miệng, người ta gọi là bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Khi mắc phải tình trạng này, dù người bệnh có uống nhiều nước hay vệ sinh răng miệng kĩ càng vẫn không thể khắc phục được.

  • Khô miệng khô môi nứt nẻ: Khi lượng nước bọt tiết ra từ khoang miệng quá ít hoặc không tiết nước bọt, không chỉ vùng khoang miệng trở nên khô mà còn ảnh hưởng đến môi. Một số trường hợp, môi người khô miệng không chỉ trở nên thô ráp, nứt nẻ mà còn có thể bị chảy máu.
  • Khô miệng rát lưỡi: Tương tự như hiện tượng môi bị nứt nẻ do khô miệng, lưỡi cũng có thể trở nên khô khốc do thiếu nước bọt dẫn đến chảy máu và người bệnh sẽ có cảm giác đau, rát phần lưỡi.
  • Khô miệng đau họng/ nuốt khó: Nước bọt có vai trò quan trọng trong việc giữ cho miệng ẩm ướt và thoải mái khi chúng ta ăn và quan trọng hơn là giúp làm ướt thức ăn khô, cho phép thức ăn được nhai và nuốt dễ dàng hơn. Dịch nhầy trong nước bọt còn giúp tẩm thức ăn và có tác dụng như một chất làm trơn giúp chúng ta nuốt dễ dàng hơn. Do đó, khi bị khô miệng, lượng nước bọt tiết ra quá ít sẽ khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy đau họng, và khó nuốt, thực quản bị tổn thương…

Khô miệng hiểu hiện của bệnh gì ?

Nhiều nghiên cứu y học đã chỉ ra rằng, khô miệng không chỉ ảnh hưởng đến vấn đề ăn uống hay sinh hoạt của người bệnh mà còn cần được đặc biệt lưu ý vì có thể liên quan đến rất nhiều bệnh lý nguy hiểm khác trong cơ thể. Điển hình có thể kể đến các bệnh sau:

1. Bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản là bệnh lý gây ra do việc hoạt động của cơ vòng thực quản gặp phải các tổn thương khiến cho các chất dịch dạ dày, acid cũng như thức ăn chưa được tiêu hóa xong bị trào ngược vào thực quản lên vùng khoang miệng.

Việc trào ngược acid cũng như dịch vị dạ dày sẽ làm thay đổi thành phần của tuyến nước bọt gây ra các tổn thương viêm, đau rát hay khô miệng. Hiện tượng bị khô miệng do trào ngược dạ dày thực quản còn kéo theo một số triệu chứng khác như đắng miệng, hôi miệng, chướng bụng đầy hơi,  đau tức ngực hay bị ợ hơi và luôn cảm thấy khó nuốt, ợ hơi buồn nôn hoặc nôn.

2. Vấn đề về hệ hô hấp

Cấu tạo của vùng tai, mũi và họng có mối quan hệ mật thiết với nhau. Khi vùng mũi gặp vấn đề sẽ dẫn đến viêm và cản trở hô hấp khiến các luồng khí gặp phải khó khăn khi di chuyển qua mũi. Lúc này, những luồng khí sẽ chuyển hướng đến vùng khoang miệng.

Tuy nhiên khác với mũi, vùng khoang miệng không hề có cấu tạo phù hợp cho việc trao đổi khí do đó khi không khí liên tục di chuyển qua vùng khoang miệng sẽ dễ dẫn đến tình trạng khoang miệng trở nên khô ráp, khó chịu.

3. Bệnh Parkinson

Parkinson là chứng bệnh liên quan đến việc rối loạn thần kinh tiến triển khi các tế bào đóng vai trò trong việc kiểm soát sự di chuyển và phối hơp của các bộ phận bị tổn thương và chết đi. Parkison không chỉ gây ra một loạt những thay đổi về nhận thức mà còn gây ra nhiều sự thay đổi nghiêm trọng trong việc sinh hoat hằng ngày, trong đó có hoạt động tiết nước bọt ở người.

Cụ thể, ở người bệnh Parkinson, tuyến nước bọt sẽ không được điều khiến đúng cách để tiết ra lượng nước bọt cần thiết khiến cho khoang miệng luôn ở tình trạng khô ráp. Ở giai đoạn đầu của khô miệng do bệnh Parksinson, người bệnh sẽ có cảm giác khó nuốt, không thể uống thuốc hay ăn thức ăn gì quá khô. Sau đó chứng khó nuốt còn có thể gây ra các biến chứng đe dọa tính mạng bởi thức ăn lạc vào đường hô hấp gây viêm phổi, tắc nghẹt đường thở hoặc suy dinh dưỡng do ăn uống khó khăn.

4. Hội chứng Sjogren

Hội chứng Sjogren là bệnh gây ra do viêm các tuyến tiết nước mắt (tuyến lệ),khớp, phổi, thận, mạch máu, dây thần kinh, cơ và đặc biệt là viêm tuyến tiết nước bọt, khiến các bộ phận này có thể bị ngừng hoạt động.

Do đó, một trong số những biểu hiện rõ rệt nhất để nhận biết hội chứng Sjogren là hiện tượng khô miệng kéo dài do tuyến nước bọt không có khả năng tiết ra nước bọt nữa. Đây là một hội chứng thường gặp ở những người trên 40 tuổi và có nguy cơ xảy ra với nam giới cao hơn với phái nữ.

Nguyên dẫn gây khô miệng

Bên cạnh những bệnh lý gây ra khô miệng kể trên, người bệnh còn có thể gặp phải tình trạng khô miệng do một trong những nguyên nhân dưới đây:

1. Do việc sử dụng thuốc

Theo nhiều thống kê của các nhà khoa học, hiện nay có lên đến 400 loại thuốc khác nhau có khả năng gây ra tác dụng phụ là khô miệng, điển hình có thể kể đến những loại thuốc thường gặp nhất như thuốc chống trầm cảm, thuốc an thần, thuốc kháng sinh, thuốc hạ áp, thuốc trị chứng đau nửa đầu (migraine), thuốc chống nôn,… Cơ chế hoạt động của các loại thuốc này sẽ khiến cơ thể bị mất đi một lượng nước đáng kể dẫn đến tình trạng khô miệng và đặc biệt, người bệnh luôn cảm thấy miệng bị khô nẻ vào buổi sáng sớm, lúc mới thức dậy.

Bên cạnh đó, các thuốc có hoạt tính anticholinergric sẽ khiến cho hoạt động cảu thần kinh bài tiết bị ức chế gây ra tắc nghẽn việc tiết nước bọt dẫn đến tình trạng khô miệng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và sức khỏe người bệnh nếu để kéo dài không khắc phục.

2. Do tuổi tác

Yếu tố tuổi tác có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng mắc phải nhiều bệnh lý hay tình trạng suy giảm sức khỏe, trong đó có triệu chứng hôi miệng. Các nhà y học đã chỉ ra rằng, người cao tuổi có khả năng bị khô miệng cao, đặc biệt rơi vào nhóm người trên 50 tuổi.

Điều này được lý giải là do tuổi càng lớn, sự hoạt động của nhiều bộ phận trong cơ thể càng có nguy cơ trở nên rối loạn và suy giảm chức năng. Hoặc điều này cũng có thể liên quan đến một số bệnh lý tuổi già gây khô miệng như bệnh Parksinson, bệnh Alzheimer hay sử dụng thuốc chữa trị mất ngủ,..

3. Do điều trị ung thư

Khi bị ung thư, người bệnh sẽ phải cần sử dụng nhiều loại thuốc kháng sinh khác nhau đi kèm với các biện pháp hóa trị và xạ trị.

Việc sử dụng thuốc điều trị ung thư thường xuyên hoặc xạ trị và hóa trị nhiều lần có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuyến nước bọt gây ra khô miệng. Tuy nhiên tình trạng này sẽ có thể ngừng lại khi người bệnh kết thúc quá trình điều trị ung thư.

Ở một số trường hợp nghiêm trọng khác, khô miệng có thể là kết quả của bất kỳ xạ trị vùng cổ hoặc đầu. Xạ trị cũng có thể làm hỏng các tuyến nước bọt tạm thời hoặc vĩnh viễn.

4. Sử dụng thuốc lá thường xuyên

Một điều mà bất kì ai cũng biết là trong thuốc lá có rất nhiều thành phần độc hại và có thể xâm nhập và gây ảnh hưởng đến cơ thể thông qua lượng khói thuốc. Khi khói thuốc xâm nhập vào vùng khoang miệng, chúng sẽ nhanh chóng tạo ra một lớp màn ngăn chặn ngay vùng lưỡi, vòm họng và hai bên má. Điều này không chỉ dẫn đến tình trạng người hút thuốc bị mất vị giác mà còn gây ra cản trở tuyến nước bọt làm việc, dẫn đến hôi miệng. Đây cũng là lời lý giải tại sao mỗi khi hút thuốc lá xong, bạn thường có cảm giác khác nước.

5. Do thiếu nước

Cơ thể được cấu tạo từ vô vàn các tế bào phân tử, các mô và nội tạng cũng như tất cả đều cần nước để duy trì sự sống. Nếu bị mất nước và không được cung cấp kịp thời thì cơ thể sẽ đưa ra những dấu hiệu cảnh báo để chúng ta biết đường mà bổ sung nước kịp thời, một trong những dấu hiệu đó là thông qua chứng khô miệng.

Nếu bạn không uống đủ nước, miệng và lưỡi của bạn có thể khô và dính. Đây là triệu chứng rất rõ ràng nhưng số người thực sự có thể bỏ lỡ mà không nhận ra. Cùng với các triệu chứng này, có thể bạn sẽ cảm thấy như mình đang bị khát khô họng. Nếu cơ thể bị mất nước quá mức còn có thể dẫn đến tình trạng hơi thở có mùi hôi. Trong cả hai trường hợp, hãy uống nước ngay để bù lại lượng nước đã mất.

Chẩn đoán và thăm khám chứng khô miệng như thế nào?

Khi mắc phải chứng khô miệng, bạn có thể tìm đến sự hỗ trợ của các bác sĩ để có biện pháp khắc phục kịp thời, tránh để kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe. Các bác sĩ có thể sử dụng một số phương pháp sau để hỗ trợ chẩn đoán và xác định nguyên nhân cũng như tình trạng khô miệng mà bạn đang mắc phải:

1. Kiểm tra bệnh sử

Đây là điều đầu tiên mà các bác sĩ sẽ làm dù bạn đang gặp phải tình trạng bệnh gì. Trong trường hợp bạn bị khô miệng, các bác sĩ sẽ cần các thông tinh liên quan như thời gian, tần số và mức độ khô miệng của bạn đang như thế nào hay chứng khô miệng của bạn có liên quan đến các bộ phận khác như mắt, mũi hoặc hay không? Hoặc các tiền sử bệnh tật khác mà cơ thể từng mắc phải hay việc sử dụng thuốc men nào có thể dẫn đến khô miệng.

2. Kiểm tra, đánh giá tuyến nước bọt

Ở người bình thường, trung bình trong một phút sẽ có 1ml nước bọt trở lên được tiết ra. Do đó, để kiểm tra tình trạng tổn thương tuyến tiết nước bọt gây ra tình trạng hôi miệng, các bác sĩ có thể thực hiện kiểm nghiệm lâm sàng thông qua việc đo lượng nước bọt tiết ra trong một thời gian nhất định.

Đây là một thử nghiệm vô cùng đơn giản, có thể thực hiện nhanh chóng và không gây ra đau cho người bệnh. Nếu kết quả cho thấy lượng nước bọt tiết ra trong một phút thấp hơn 0,7ml thì người bệnh đã có nguy cơ mắc phải chứng khô miệng liên quan đến hoạt động tiết nước bọt gặp vấn đề.

Các bác sĩ cũng có thể  đánh giá tuyến nước bọt có bị viêm nhiễm hay tắc nghẽn do sỏi, tình trạng niêm mạc miệng khô hoặc đỏ, tình trạng răng lợi, hạch dưới hàm… hay không.

3. Thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu

Các xét nghiệm chuyên sâu thường sẽ được thực hiện trong bệnh viện dưới sự giám sát của bác sĩ chuyên môn. Những xét nghiệm này được đo lường thông qua việc sử dụng  tỉ lệ một lượng nhỏ chất phóng xạ được tiêm từ máu và được tuyến nước bọt tiết ra. Xét nghiệm này có ưu điểm thấy các tuyến nước bọt nhưng độ sắc nét không cao, cũng là một phương pháp khác để đo lưu lượng tiết nước bọt.

Hoặc để chẩn đoán sâu hơn có thể cần đến một số kỹ thuật như chụp X-quang hoặc CT-scanner. Siêu âm cũng đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán đánh giá các tổn thương dạng khối tồn tại trong cơ thể gây ra tình trạng khô miệng mà mắc thường không thể nhìn thấy.

Một số trường hợp khác các bác sĩ có thể thực hiện biện pháp sinh thiết để xác định bệnh Sjogren: Rạch một vết nhỏ nông được thực hiện bên trong môi dưới để lấy ra mẫu sinh thiết.

Phương pháp điều trị chứng khô miệng

Tùy theo các nguyên nhân cũng như tình trạng khô miệng mà bệnh nhân đang mắc phải mà các bác sĩ sẽ có hướng điều trị khác nhau, cụ thể:

  • Khô miệng do sử dụng thuốc: giảm liều lượng thuốc hoặc sử dụng thuốc thay thế có thể khắc phục.
  • Viêm nhiễm do vi trùng thì dùng kháng sinh, do nấm thì dùng thuốc trị nấm…
  • Do phản ứng phụ tia xạ:  tạm thời dùng loại nước bọt nhân tạo, uống các vitamin.
  • Do sỏi tuyến nước bọt gây tắc nghẹt thì phẫu thuật…

  • Một số tình huống bác sĩ sẽ chỉ định dùng Pilocarpin theo đường uống để điều trị triệu chứng khô miệng do thiểu năng tuyến nước bọt, xảy ra sau khi dùng tia xạ điều trị ung thư đầu và cổ.
  • Người bệnh cũng cần phải chú ý hơn trong chế độ ăn uống và sinh hoạt hằng ngày: Nên tăng cường bổ sung nước, các thức ăn lỏng hay thực phẩm giàu vitamin đồng thời hạn chế tối đa các món ăn có tính chua, cay, chứa quá nhiều đường hay quá mặn cũng như các chất kích thích như rượu, bia, chè, cà phê, đặc biệt là thuốc lá.

Ngoài ra, nếu đã xác định được hiện tượng khô miệng mà người bệnh đang mắc phải có liên quan đến bệnh Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản, các bài thuốc chuyên sâu để điều trị Trào Ngược sẽ được ưu tiên khuyên dùng, trong đó có bài thuốc Đông Y Tỳ Bách Thảo.

Thuốc Đông Y Tỳ Bách Thảo được bảo chế 100% từ các thảo dược thiên nhiên Việt Nam theo công thức gia truyền, đã được bộ Y tế cấp giấy chứng nhận hỗ trợ điều trị mọi triệu chứng của bệnh Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản, trong đó có khô miệng. Liệu trình điều trị của Tỳ Bách Thảo thông thường sẽ kéo dài từ 1 đến 6 liệu trình để giúp người bệnh có thể khắc phục được tình trạng van tâm vị hoạt động sai lệch, đồng thời trung hòa lại lượng acid dư thừa trong dạ dày – những yếu tố chính gây ra trào ngược.

Khô miệng tuy không phải bệnh nhưng lại là một triệu chứng với nhiều biến chứng nguy hiểm cũng như có mối liên hệ mật thiết với nhiều bệnh lý nguy hiểm khác. Do đó, việc tìm hiểu rõ nguyên nhân cũng như biện pháp điều trị phù hơp là hết sức cần thiết cho những bệnh nhân bị khô miệng.

Post Comment