Friday, 14 Dec 2018
Chia sẻ

Bệnh Celiac disease là gì ? Có thực sự nguy hiểm không ?

Bệnh Celiac disease là gì ? Có thực sự nguy hiểm không ?
5 (100%) 1 vote

Trong số những căn bệnh về đường tiêu hóa, Celiac được liệt vào danh sách những bệnh phổ biến và có nhiều tác hại đến sức khỏe nhất. Vậy, Celiac là bệnh gì và có nguy hiểm như thế nào? Hãy cùng Tỳ Bách Thảo tìm hiểu sâu hơn về căn bệnh này trong bài viết sau nhé!

Bệnh Celiac là gì?

Bệnh Celiac còn có tên gọi khác là bệnh không dung nạp Gluten. Đây được xem là một trong những căn bệnh tự miễn dịch của hệ tiêu hóa,không hấp thụ được gluten hoặc có phản ứng nhạy cảm quá mức khi tiếp xúc với gluten. Đây được xem là một căn bệnh hiếm, không phổ biến như những chứng bệnh về đường ruột khác nhưng lại có khả năng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe về lâu dài nếu không có biện pháp khắc phục.

benh-Celiac-disease-la-gi
Bệnh Celiac disease là gì

Gluten là một hoạt chất thuộc nhóm Protein, thường có mặt trong các loại bột ngũ cốc như yến mạch,lúa mì, lúa mì và lúa mạch đen. Phần niêm mạc ruột non sẽ có chức năng chứa và hấp thụ gluten cũng như các chất dinh dưỡng khác. Tuy nhiên khi niêm mạc ruột non bị tổn thương hoặc do bẩm sinh sẽ không thể dung nạp được gluten, gây ra các triệu chứng dị ứng, về sau được y học gọi tên là chứng bệnh Celiac.

Bệnh Celiac có thể gặp ở mọi đối tượng, không phân biệt giới tính hay độ tuổi Tuy nhiên, theo nhiều nghiên cứu, trẻ nhỏ hoặc người suy dưỡng là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Những người bị bệnh Celiac còn có khả năng liên quan đến một số nhóm bệnh khác như:

  • Rối loạn tự miễn như viêm khớp dạng thấp, lupus đỏ hệ thống , và hội chứng Sjogren
  • Bệnh Addison
  • Hội chứng Down
  • Ung thư ruột
  • Lymphoma ruột
  • Không dung nạp lactose
  • Tuyến giáp bệnh
  • Bệnh tiểu đường loại 1

Triệu chứng của bệnh Celiac

Triệu chứng của bệnh Celiac sẽ khác nhau tùy theo độ tuổi của người mắc bệnh, cụ thể, có thể chia thành những nhóm triệu chứng như sau:

1. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ:

Trường hợp trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị bệnh Celiac phần lớn là do di truyền từ bố mẹ, hay có thể do tình trạng tổng thương trực tràng và đại tràng gây ra . Trẻ sẽ có những biểu hiện kém về đường tiêu hóa với những triệu chứng điển hình như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy và đôi khi có thể xảy ra tình trạng đại tiện ra máu hay táo bón kém dài có thể trẻ sẽ bị bệnh kiết lị nếu không có những biện pháp chữa trị hoặc cung cấp Gluten kịp thời.

bieu-hien-trieu-chung
Biểu hiện và triệu chứng thường gặp

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ mắc phải bệnh Celiac cũng không có sự phát triển thể chất tốt, trẻ sẽ bị kém phát triển, không tăng hoặc rất khó để tăng cân,tính cách hay cáu, quấy khóc và ít chơi đùa hơn những trẻ bình thường khác. Cấu trúc cơ thể trẻ bị suy duy dưỡng sẽ có phần bụng lớn, cơ đùi teo nhỏ và mông lép,…

2. Ở tuổi thiếu niên

Nếu trẻ bị mắc phải bệnh Celiac ở tuổi thiếu niên (giai đoạn sau khi dậy thì và thường chỉ kéo dài trong khoảng thời gian khá ngắn) thì sẽ có những biểu hiện bên ngoài như rụng tóc (rụng nhiều, thành từng vùng) hoặc có những vấn đề về răng miệng như hôi miệng, khô miệng, đắng miệng,men răng ngã vàng, có những mảng ố, chấm nâu rải rác trên răng,…

Bên cạnh đó, trẻ còn có thể bị nổi mụn nước, mụn rát khắp cơ thể. Một số mụn còn có khả năng bị vỡ gây ra tình trạng lỡ loét, vết thâm lớn trên da.

3. Ở người lớn

Người lớn có hệ miễn dịch hoàn thiện nên sẽ ít gặp phải các triệu chứng về đường tiêu hóa do bệnh Celiac gây nên hơn so với trẻ nhỏ. Bệnh Celiac ở người lớn cũng có những biểu hiệu khác biệt như thường xuyên cảm thấy uể oải, mệt mỏi, đau xương, đau khớp do cơ thể bị thiếu hụt nguồn năng lượng đến từ Protein. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể phải đối mặt với chứng trầm cảm do thường xuyên lo âu, căng thẳng, dễ cáu gắt. Một số trường hợp nặng có thể còn bị loãng xương, thường xuyên bị đau xương vào ban đêm và thiếu máu.

Ở phụ nữ, bệnh Celiac còn dẫn đến tình trạng rối loạn chu kỳ kinh nguyệt hoặc thậm chí mất chu kì kinh nguyệt. Hoặc người bệnh có thể bị viêm da dạng herpes ( ngứa da và nổi mụn nước) và loét niêm mạc miệng

Nếu không được chữa trị kịp thời còn có thể dẫn đến một số biến chứng khác như:

  • Rối loạn tự miễn dịch
  • Ung thư trực tràng, ugn thư đại tràng
  • Máu thấp ( thiếu máu )
  • Vô sinh hoặc lặp đi lặp lại sẩy thai
  • Bệnh gan

Làm thế nào để chẩn đoán chính xác được bệnh Celiac?

Có rất nhiều biện pháp y tế hiện nay thường được áp dụng để xác định cơ chế bệnh Celiac cho từng nhóm bệnh nhân cụ thể. Thông thường, các bác sĩ sẽ tiến hành một trong những phương pháp dưới đây

  • Xét nghiệm máu: Đây là biện pháp phổ biến nhất để xác định bệnh Celiac thông qua kiểm tra xem bệnh nhân có bị thiếu dưỡng chất nào trong cơ thể hoặc có chứa kháng thể phản ứng với gluten gây ra bệnh hay không
  • Nội soi: Đây là phương pháp được tiến hành để loại trừ triệu chứng của bệnh Celiac với những bệnh tương tự khác. Bác sĩ sẽ giùm một ống mỏng, mềm có gắn máy quay ở đầu đưa vào ruột non thông qua cổ họng. Một số nơi sẽ tiến hành theo phương pháp mới đỡ gây khó chịu cho bệnh nhân hơn là nội soi bằng thuốc viên hay còn gọi là Capsule Endoscopy. Cơ chế hoạt động là sử dụng một viên thuốc có gắn máy quay nhỏ để đưa vào quan sát bên trong ruột. Sau đó, các mẫu mô sẽ được lấy ra và thực hiện nghiên cứu sinh thiết dưới kính hiển vi để tìm hiểu nguyên nhân bệnh.
chan-doan-kham-va-dieu-tri
Chẩn đoán và khám bệnh
  • X- Quang: Một số trường hợp bệnh nhân sẽ được yêu cầu thực hiện kiểm tra X-quang để xác định rõ hơn những vấn đề đang tồn đọng trong hệ tiêu hóa nói riêng cũng như toàn bộ cơ thể nói chung gây ra bệnh Celiac.

Điều trị bệnh Celiac như thế nào?

Celiac là căn bệnh chủ yếu gây nên do yếu tố di truyền nên phương pháp điều trị chính sẽ thông qua chế độ ăn uống, sinh hoạt hằng ngày của bệnh nhân kết hợp cùng sử dụng một số loại thuốc chống dị ứng khác theo chỉ dẫn cụ thể của bác sĩ.

Người mắc phải bệnh Celiac cần nói không với những thực phẩm có chứa gluten để tránh gây nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng. Gluten là hoạt chất không chỉ có mặt trong bột yến mạch, lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen, bánh mì, mì ống, ngũ cốc,..mà còn có thể là thành phần một số loai thuốc. Do đó trước khi chọn mua bất kì loại thực phẩm hay thức uống, thuốc, thực phẩm chức năng nào người bệnh Celiac cũng cần tìm hiểu kĩ càng về thành phần. Chỉ cần không tuân thủ chế độ ăn uống thì tổn thương sẽ quay trở lại dù không gây ra những triệu chứng ngay lập tức.

cach-dieu-tri-benh
Cách điều trị bệnh

Một số thực phẩm quen thuộc khám cũng có chứa Gluten có thể kể đến: Thực phẩm chứa hương cà phê, bia, cá ngừ trong nước luộc rau, bún, khoai tây đông lạnh, purees rau, xà lách, bánh Pudding, một số loại kem và nhiều loại sản phẩm khác.

Chế độ ăn uống thường phát huy hiệu quả cải thiện tình trạng bệnh Celiac chỉ trong vòng 3-6 tháng đối với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và trẻ ở tuổi thành niên nhưng thường mất đến 2-3 năm để có tác dụng với người trưởng thành.

Ngoài ra, bệnh nhân mắc bệnh Celiac cũng nên:

  • Tái khám đúng lịch hẹn để được theo dõi diễn tiến các triệu chứng cũng như tình trạng sức khỏe.
  • Nghe theo hướng dẫn của bác sĩ, không được tự ý uống thuốc không được chỉ định hoặc tự ý bỏ thuốc trong toa được kê.
  • Tham khảo một chuyên gia dinh dưỡng để có chế độ ăn uống hợp lý dành.
  • Theo chế độ ăn uống không có gluten hằng ngày. Tiếp tục ăn theo chế độ ăn uống của riêng bản thân, ngay cả khi cảm thấy khỏe mạnh
  • Sử dụng những thực phẩm bổ sung được chỉ định hay được kê theo toa thuố
  • Tìm một nhóm hỗ trợ nếu  quan tâm về việc tham khảo từ những người mắc bệnh Celiac khác
  • Gọi cho bác sĩ nếu những triệu chứng không suy giảm sau 3 tuần theo chế độ ăn uống mới
  • Gọi cho bác sĩ nếu bị sốt đột ngột.

Post Comment